Hans van Wijk

Hans van Wijk is van oorsprong een werktuigbouwkundig ingenieur maar al jaren werkzaam op het terrein van industriele automatisering en mechatronica. De laatste jaren werkzaam als Business Development manager bij een grote systeem integrator. Daar kijkt hij zowel naar de ontwikkelingen binnen de diverse marktsegmenten maar ook naar nieuwe technologieen die toegepast kunnen gaan worden. Hij verzorgt regelmatig presentaties en gastcolleges over diverse onderwerpen en zijn er een groot aantal artikelen van zijn hand gepubliceerd. Hij is alweer enige jaren de vice-voorzitter van de FEDA, de branchevereniging voor aandrijftechniek en automatiseren.

Laten we elkaar nou niet gek maken. Oké, het volgende bericht stond begin deze maand ook in de krant: ‘Scania boekt 84 procent minder orders’. Dat klinkt inderdaad dramatisch, en ook andere bedrijven kwamen de afgelopen tijd met forse omzetwaarschuwingen. Dat soort geluiden helpt natuurlijk niet om het sentiment om te buigen. Maar waarmee vergelijkt men die omzetpercentages eigenlijk? Laten we niet vergeten dat 2007 en 2008 in veel opzichten exceptionele jaren zijn geweest met soms behoorlijke pieken. Veel bedrijven moesten structureel overwerken om het vele werk op tijd te klaren. Als je de huidige omzet dus gaat vergelijken met die pieken is het logisch dat het er verontrustend uitziet. Maar zet de omzet nu eens uit over een periode van vijf jaar, maak daar een gemiddelde van en vergelijk de huidige omzet met die langjarige trend. Ik weet zeker dat het er dan allemaal een stuk minder ernstig uitziet. Maar misschien komt het bedrijven wel heel erg goed uit om de zaken even wat aan te dikken. Werknemers van wie je eigenlijk al lang af wilde, maar wier ontslag je er bij de bonden niet doorkreeg, krijg je met dit soort berichten opeens wel in de WW of in een vervroegd-pensioenregeling. Met de door de crisis in elkaar gezakte omzet als excuus ‘schoon je het personeelsbestand’ zo ongehoord makkelijk op. Niet sociaal natuurlijk, verre van dat zelfs, en ook al helemaal geen MVO en niet duurzaam. Dergelijke kreten zijn nu even niet opportuun. Maar laten we wel zijn: sommige bedrijven zijn momenteel gewoon keihard personeel aan het werven. Imtech is een goed voorbeeld, alhoewel ik hun campagne www.thedutchguy.nl vrouwonvriendelijk vind. Maar het is dus niet overal kommer en kwel. In de systeemintegratie is er bijvoorbeeld nog weinig aan de hand en ook installateurs hoor je niet klagen. Materieelverhuurders doen goede zaken. Zeer waarschijnlijk mede omdat zulke bedrijven in veel verschillende branches actief zijn en hun (omzet)belangen dus aardig gespreid hebben. Ben je als leverancier vrijwel geheel afhankelijk van de automotive-industrie, dan heb je het nu moeilijk. Waarom die bedrijven hun marktterrein niet al veel eerder hebben uitgebreid, waardoor men risico’s had gespreid en recessiebestendiger zou zijn geweest, is mij een raadsel. Allerlei metaforen doen de ronde, maar de mooiste is de vergelijking met de nu in volle gang zijnde Volvo Ocean Race. De deelnemers krijgen ongelooflijk weer om hun oren. Windkracht 12 en golven van 35 meter hoog. Nooit eerder gebeurd. Veel boten lopen averij op, maar er zijn ook boten met een excellente bemanning die keurig de volgende haven halen. Vraag niet hoe, maar ze halen het. Laat u door die zeebonken inspireren: al stormt het nog zo hard, het blijkt te doen. En gaat de storm liggen, dan heb je opeens zeeën van tijd om allerlei zaken op te pakken. Bedenk dat wanneer u de kosten kunt verlagen en het rendement verhogen, u ondanks een nu dalende omzet wellicht hetzelfde of zelfs meer kunt verdienen. De focus ligt bij veel bedrijven nu dan ook op energiemanagement. Samen met systeemintegratoren zeer kritisch de productieprocessen analyseren. Tien tegen een dat daar optimalisatiemogelijkheden uitrollen. Want als je jarenlang keihard hebt doorgewerkt, heb je niet zo op de kleintjes gelet. Dat ga je pas doen als het zin heeft, en dat is nu. Mogelijk hebt u op het ogenblik ook tijd om uw bezittingen eens op papier of in de computer te zetten en na te lopen hoe het daarmee staat. Asset management heet dat. Veel bedrijven zullen schrikken van wat ze daarbij tegenkomen. Apparaten waarvan onderdelen al drie jaar niet meer leverbaar zijn. Dat betekent dat u al jaren ongelooflijke risico’s loopt. Onlangs sprak ik een elektro-installateur die ergens een nieuw procesbesturingssysteem moest plaatsen. Meer dan 3500 kabels moesten er gelegd worden. Maar waar vandaan en waar naartoe? Vrijwel niets stond op papier. Ga dat soort dingen na. Controleer hoe het bij u zit. Er zijn tegenwoordig zeer slimme, makkelijk te begrijpen webbased softwaretools waarmee u alles keurig kunt vastleggen: onderhoudsschema’s, hoe lang onderdelen nog leverbaar zijn, wie u erbij moet halen in geval van een storing, enzovoort. Gaat er iets mis, dan weet de monteur – via internet – al precies waar het om gaat en waar het staat, en kan hij de reserveonderdelen alvast in zijn busje leggen. Dat dit de snelheid en kwaliteit van de service (en dus uw productiecontinuïteit) ten goede komt zal duidelijk zijn. Kortom, tijd voor reflectie. Benut de rust, breng alles in kaart en kijk er kritisch naar met specialisten. Geheid dat uw (productie)organisatie daar beter van wordt.