Hans van Wijk

Hans van Wijk is van oorsprong een werktuigbouwkundig ingenieur maar al jaren werkzaam op het terrein van industriele automatisering en mechatronica. De laatste jaren werkzaam als Business Development manager bij een grote systeem integrator. Daar kijkt hij zowel naar de ontwikkelingen binnen de diverse marktsegmenten maar ook naar nieuwe technologieen die toegepast kunnen gaan worden. Hij verzorgt regelmatig presentaties en gastcolleges over diverse onderwerpen en zijn er een groot aantal artikelen van zijn hand gepubliceerd. Hij is alweer enige jaren de vice-voorzitter van de FEDA, de branchevereniging voor aandrijftechniek en automatiseren.

Nu iedereen zich blind staart op de crisis zouden we haast vergeten dat er elke dag door miljoenen bedrijven over de hele wereld keihard wordt geproduceerd. Ook zouden we haast vergeten dat er nog steeds gevaren zijn waarvan de gevolgen wellicht nog verstrekkender zijn dan die van de ongetwijfeld tijdelijke kredietcrisis. Want straks trekt de vraag weer aan en heeft iedereen het gewoon weer net zo druk als daarvoor. En dan hebben we ook weer gewoon dezelfde ‘normale problemen’ als daarvoor.

Er zijn in ons land 17.000 technische vacatures, waarvan zeker 13.000 moeilijk invulbaar. Dat aantal is door de kredietcrisis geen spat lager geworden. Sterker nog, de behoefte aan specialisten blijft gewoon toenemen. Zo is er een schrijnend tekort aan meet- en regeltechnici. Want wie kan er tegenwoordig nog een simpel PID-systeem implementeren en inregelen? Je ziet dat grote bedrijven à la Shell ‘oude rotten’ inschakelen om hun meet- en regeltechnische kennis over te brengen op jongere generaties. Want als je als operator geen verstand hebt van wat er precies in regelkringen gebeurt, hoe kun je dan beoordelen of dat goed gaat? Regelen en besturen doen de apparatuur en de software natuurlijk wel. Althans, als alles goed werkt. Maar het kan ook fout gaan. Daarom is het zo belangrijk om uw mensen op dat vlak goed te blijven trainen. Net als piloten. Ook die moeten blijven trainen om een vliegtuig bij een technisch mankement toch veilig aan de grond te krijgen. We hebben onlangs helaas gezien dat dit niet altijd lukt, maar gelukkig gaat het in de regel wel goed.

Kennis is macht en zo heb je in België het Antwerps Centrum Toegepaste Automatiseringstechniek (ACTA). ACTA profileert zich als een competentiecentrum in automatisering- en procestechniek en aanverwante technieken. Met hun opleidingen slaan ze de brug tussen bedrijfsleven en onderwijs. Per jaar leidt het ACTA zo’n 11.000 à 12.000 mensen op en in die opleidingen en trainingen wordt veel aandacht besteed aan meet- en regeltechniek. In het ACTA-gebouw staat ook een uitgebreid laboratorium (groter zelfs dan ons eigen Edulab), zodat de cursisten met hun theoretische kennis direct aan de slag kunnen. Door de brede opzet is het ACTA voor verschillende doelgroepen interessant. Operators kunnen daar worden (bij)geschoold, maar ook docenten, studenten en technici uit de procesindustrie vinden daar voor hen interessante (deel)opleidingen en trainingen. Iets om in de gaten te houden, dunkt me, wat natuurlijk ook geldt voor het toenemende aantal opleidingsmogelijkheden in eigen land. Want het tekort aan meet- en regeltechnici begint langzaam maar zeker nijpend te worden.

Een andere methode om het tekort aan technici te lijf te gaan is standaardisatie. Er zijn grote bedrijven met meerdere divisies die allemaal te maken hebben met gelijksoortige industriële automatiseringsvraagstukken. Dan zou je denken dat die een soort standaardisatie hebben afgesproken. Nee hoor. Ze hebben allemaal hun eigen merk en type PLC, bussysteem, procesbesturingssysteem, et cetera. Elke keer zit elke divisie opnieuw het wiel uit te vinden en wat dat kost, daar wil je niet eens over nadenken. Miljoenen worden hierdoor over de balk gesmeten. En maar klagen over het achterblijven van de winst. Zal wel aan de kredietcrisis liggen.
Nee hoor, dat ligt gewoon aan verkeerd management. Want het hoeft niet. Zo is er al een tijdje ISA-S88, die richtlijn bevat om processen te beschrijven en software te structureren. Door softwareontwikkeling te standaardiseren kun je heel veel geld (en ellende) besparen. Velen maken de fout door te denken dat standaardisatie betekent dat je je in een heel vroeg stadium van een project moet vastleggen op merken en typen PLC’s, IPC’s of netwerken. Niets is minder waar. Het zal een goede systeemintegrator om het even zijn wat voor merk PLC er wordt gekozen. Dat gebeurt immers pas aan het eind, als de software en het systeem wat structuur betreft al volgens duidelijke standaarden vastligt. Ook voor ons systeemintegratoren is standaardisatie in aanpak en structuur een zegen, want de kans op fouten en de kans op conflicten wordt hiermee fors kleiner. Leuk om tot slot te vermelden is dat de FEDA goed op schema ligt met de CSIA-certificatie en dat zeer binnenkort de eerste systeemintegrator in ons land CSIA-gecertificeerd zal zijn. Kortom, prima ontwikkelingen die de industriële automatiseringswereld steeds duidelijker, overzichtelijker, effectiever en rendabeler maken.