Hans van Wijk

Hans van Wijk is van oorsprong een werktuigbouwkundig ingenieur maar al jaren werkzaam op het terrein van industriele automatisering en mechatronica. De laatste jaren werkzaam als Business Development manager bij een grote systeem integrator. Daar kijkt hij zowel naar de ontwikkelingen binnen de diverse marktsegmenten maar ook naar nieuwe technologieen die toegepast kunnen gaan worden. Hij verzorgt regelmatig presentaties en gastcolleges over diverse onderwerpen en zijn er een groot aantal artikelen van zijn hand gepubliceerd. Hij is alweer enige jaren de vice-voorzitter van de FEDA, de branchevereniging voor aandrijftechniek en automatiseren.

Zoals u wellicht weet, staat in onze vestiging in Veghel het Edulab. Iedereen, vooral studenten en scholieren kunnen van deze ‘mini-fabriek’ gebruikmaken en doen dat ook. Althans, als ze willen en kunnen. Over dat laatste maak ik me sinds de recent gehouden demodagen voor havo-scholieren een beetje zorgen. Tijdens die dagen ontvingen we zo’n 350 scholieren en die konden een paar uur kennismaken met de technische mogelijkheden van het Edulab. Tijdens die techniekles keken we naar de aanleg en interesse van de scholieren en dat was wel even schrikken. Ze wisten soms nog niet eens wat een schroevendraaier was. En als je ze vroeg of ze wel eens in een fabriek waren geweest, keken ze je verbaasd aan. Een fabriek? Wat is dat? Daar zit dus een probleem. Maar toen schotelden we ze een presentatie voor, met allerlei vragen over techniek in relatie tot alledaagse zaken. Vraag de jeugd maar eens een wedstrijdsport te noemen waarbij techniek geen rol speelt. “Een marathon lopen”, antwoordde een leerling, “dat doe je immers helemaal zelf en daar komt geen apparaat of technisch hulpmiddel aan te pas.” En de tijdwaarneming dan? En de RFID-chip in de schoen? Is dat dus een sport die a-technisch zou zijn?
Als we, zoals bij de Winterspelen in Vancouver, keken naar het schaatsen, bobsleeën, skiën, snowboarden, ijshockeyen of schansspringen, zagen we dat techniek bij al die sporten een cruciale rol vervult. Iedereen keek met argusogen naar de Nederlandse bobslee, die in samenwerking TNO, DSM en de TU Delft is ontwikkeld en al in de voorronden verrassend snel bleek. Velen realiseren zich niet hoe verweven techniek inmiddels met de sport is. Maar ook in en rond het huis is het techniek wat de klok slaat. In cv-thermostaten zitten intelligente microprocessoren en in ieder huis staan tegenwoordig meerdere computers, draadloze netwerken, tv’s en dvd-spelers, terwijl wasmachines al jaren van microcomputers zijn voorzien. Vraag echter eens aan jongeren die dagelijks op weg naar school langs een fabriek rijden, wat daar wordt gemaakt. Tien tegen één dat ze het niet weten. Wiens schuld is dat? Die van de school? Docenten weten dat ze veel te weinig tijd aan techniek besteden, maar wat dan? Daardoor zijn we de plank wel aan het misslaan. Als je de jeugd confronteert met eenvoudige technische termen, zoals een kogellager – waarvan er tientallen in hun scooter zitten – dan hebben ze daar absoluut geen beeld bij. Het gevoel met techniek is er niet. En dat terwijl het zo eenvoudig is om het erin te brengen. Je moet gewoon met sprekende voorbeelden komen.
Toevallig heb ik een Strida. Kijk maar eens op Strida.com. Wat is dat? Dat is een vouwfiets en die had ik tijdens het bezoek van de leerlingen achteloos in een hoek gelegd. Keurig opgevouwen in de draagtas. Ik zeg: ‘Jullie fietsen zijn ongelooflijk onhandig. Groot, log, niet in de achterbak van een auto te leggen. En trouwens, wie heeft er wel eens een achterband vervangen?’ Ze zitten je dan aan te kijken alsof je van een andere planeet komt. Daar zijn toch fietsenmakers voor? Toen ik mijn fiets met een paar soepele bewegingen ontvouwde, gingen ze opeens rechtop zitten. Wat was dat voor ding, met dat opvallende driehoekframe? Kijk, en dan vinden ze techniek opeens allemaal leuk. Laat ze ook eens een Segway zien – dat elektrische ding op twee wielen dat automatisch rechtop blijft rijden. Dat wordt wellicht de ‘rollator van de toekomst’. Wel moet er een oplossing komen voor de oplaadpunten. Wellicht dat die vraag mee kan lopen met die voor de elektrische auto. Ook daarvoor zal een netwerk van oplaadpunten bedacht moeten worden. Het is techniek die onze toekomstige mogelijkheden bepaalt; die zal ontwikkeld moeten worden. Als we de jeugd dat nu maar eens bij konden brengen.
De conclusie van het bezoek van de leerlingen is, dat we de jeugd eerder moeten laten kennismaken met techniek. Als je daar niet al op de basisschool mee begint, dreig je complete generaties voorgoed te verliezen. Ik sprak onlangs een onderwijzeres van groep 1. Daarin zitten hummels van 4 en 5 jaar. Hun school werd verbouwd en de onderwijzeres had de opzichter gevraagd voor de klas te komen vertelen wat er allemaal gebeurde en de kinderen ook bepaalde dingen te laten zien. De man haalde er een levensgrote bouwtekening bij. Of ze die snapten weet ik niet, maar de kids vonden de praktijkles bouwkunde fantastisch. Waarom gebeurt dat niet vaker en waarom geven er niet geregeld mensen uit de techniek gastlessen op basis- en middelbare scholen? Wie weet, kunnen we de technische toekomst van Nederland dan nog net op tijd veilig stellen. Haast u!