Hans Harlé
	Hans Harlé is hoofdredacteur van Machinebouw en Process Control en werkt sinds zes jaar zelfstandig als technisch auteur en vertaler. Daarvoor werkte hij lange tijd in functies als projectingenieur, projectleider en producttrainer. Zijn werkgevers waren ingenieursbureaus en industriële productiebedrijven in de metaal- en bouwbranche.

Tot pakweg twintig jaar terug was koeling in auto’s ongebruikelijk. Autobezitters waren ’s zomers dan ook inventief in de weer met handdoeken tussen dichtgedraaide ramen, schermen met zuignappen op ruiten of nette rolgordijntjes. Helemaal luxe was een schuifdak of uitzetbaar glazen dakje.
Ergens in de jaren ’80 kwamen daar kartonnen harmonicaschermen bij, die je achter de voorruit tussen stuur en zonnekleppen klemde als je ergens parkeerde. Meestal stond op zo’n scherm een mediterraan strandtafereel afgebeeld, met veel azuurblauw en waterskiërs of zo. Die dingen maakten best verschil, want dan stond de zon tenminste niet urenlang te bakken op je gretig absorberende zwarte dashboard.
Eigenlijk jammer dat je ze nergens meer ziet, nu we meestal in gekoelde auto’s rijden. Want op zonnige zomerdagen is het afzien als je in een geparkeerde auto stapt. Het duurt even totdat de airco de temperatuur omlaag heeft gekregen, zelfs als je de eerste kilometers helpt door de ramen een stukje open te zetten. Met zo’n scherm voor je grootste ruit was dat sneller gegaan en had de airco dus minder energie verbruikt. Want wat er niet aan warmte wordt binnengelaten en vastgehouden, hoeft ook niet later ‘weggekoeld’ te worden.
Een ander voorbeeld: Vlak bij mijn woonplaats staat een moderne prestigieuze woontoren, met grote glaswanden op het zuiden die de bewoners fraaie uitzichten bieden. De architect wilde de riante puien echter niet ontsieren met buitenzonwering en verbood het gebruik daarvan. Even afgezien van de vraag of een architect die macht moet hebben, voor de winterdagen is dat prima want dan heb je wat bijverwarming van de zon. De oplossing voor warme zomerdagen kwam in de vorm van koeling voor het hele gebouw. De zon schijnt dus door honderden vierkante meters glas naar binnen, en de warmte wordt daarna allemaal weggekoeld. Iedereen tevreden toch met deze oplossing?
Nou, daar valt wel iets op af te dingen. Energetisch komt dit neer op het paard achter de wagen spannen. Wat zou in zo’n gebouw een energie bespaard kunnen worden met rolgordijnen, screens of andere buitenzonwering aan de gevel.
Op zich willen we allemaal best zuinig met energie zijn, maar het lijkt erop dat de energielogica zich nog niet zo in ons collectieve bewustzijn heeft genesteld als wenselijk zou zijn. Er valt in onze dagelijkse omgeving nog heel wat energiebesparing te bereiken, zonder daarvoor aan kwaliteit of comfort in te leveren.