Hans van Wijk

Hans van Wijk is van oorsprong een werktuigbouwkundig ingenieur maar al jaren werkzaam op het terrein van industriele automatisering en mechatronica. De laatste jaren werkzaam als Business Development manager bij een grote systeem integrator. Daar kijkt hij zowel naar de ontwikkelingen binnen de diverse marktsegmenten maar ook naar nieuwe technologieen die toegepast kunnen gaan worden. Hij verzorgt regelmatig presentaties en gastcolleges over diverse onderwerpen en zijn er een groot aantal artikelen van zijn hand gepubliceerd. Hij is alweer enige jaren de vice-voorzitter van de FEDA, de branchevereniging voor aandrijftechniek en automatiseren.

Eerst het leuke nieuws. Het gaat goed met onze technische studenten. Dat bleek tijdens de uitreiking van de derde Actemium Automation Award, medio oktober in ons EduLab in Veghel. Dit keer was de Avans Hogeschool Breda de winnaar en ik moet zeggen dat ik met bewondering heb gekeken hoe de studenten zich door de opdrachten sloegen. Dat wordt nog wel wat; het sterkte mijn vertrouwen in technisch Nederland. Datzelfde vertrouwen kreeg twee weken later echter een gevoelig tikje toen ik als dagvoorzitter bij een seminar van de FDT/DTM User Group gebruikers over standaarden hoorde praten. Op dat vlak zijn we er nog niet. Diezelfde bijeenkomst stond min of meer in het teken van één van de toverwoorden van de afgelopen jaren: ‘plant asset management’. Daarmee zijn alle productiemiddelen inclusief instrumentatie perfect te managen en te beheren. Je ziet het kwalitatieve verloop, je weet wanneer een machine of instrument defect aan het raken is en wat het juiste moment is om het te vervangen of te servicen. Om plant asset management breed toegepast te krijgen, is FDT ontwikkeld. FDT (‘field device tool’) wordt door vele fabrikanten ondersteund en de meeste van hen hebben zich in een ‘joint interest group’ verenigd om FDT als open standaard geaccepteerd te krijgen. De FDT-technologie werkt met zogeheten DTM-drivers (‘device type manager’). Het klinkt weer lekker ingewikkeld, maar het valt mee. Want FDT kunt u vergelijken met bijvoorbeeld een ‘operating system’, zoals Windows of Linux, en DTM is dan de driver voor de aan het systeem te koppelen hardware. Net zoals je in je pc drivers hebt voor printers, beeldschermen, toetsenborden, scanners, etc. Het grote voordeel van algemene besturingssystemen zoals Windows 7 is, dat de configuratie van hardware daardoor vrijwel volautomatisch gebeurt. Je verbindt een printer of digitale camera met een usb-kabeltje met de computer, Windows weet gelijk wat voor apparaat het is en installeert (selecteert) automatisch de juiste driver. Dat was vroeger wel anders, want al die drivers moesten stuk voor stuk geïnstalleerd worden. Dit is nu verleden tijd, maar hoe zit het in de industrie? Helaas gaat daar nog erg weinig automatisch en moet er nog heel veel handmatig geïnstalleerd en geconfigureerd worden. Gebruikers vinden dat niet prettig en vragen om eenvoudiger te bedienen en te configureren systemen.
Biedt FDT/DTM in deze een oplossing? Ja en nee. De voordelen van het FDT-platform en het feit dat veel instrumentatieleveranciers daar op aansluiten, is dat je via FDT/DTM producten van verschillende fabrikanten binnen één plant-assetmanagementsysteem kunt beheren, configureren en monitoren en de gegevens ervan centraal kunt verzamelen en verwerken. Dat klinkt als het ei van Columbus. Maar is dat wel zo?
’s Middags zaten we met uitsluitend gebruikers te discussiëren over het nut van standaarden à la FDT/DTM. Eén van de aanwezigen zei: “Leuk dat er moderne sensoren zijn die behalve het aangeven van de exacte druk (waarvoor ik de sensor primair gebruik) ook nog zo’n 160 andere parameters het netwerk op sturen, maar wat moet ik daarmee? Bovendien, waar haal ik de expertise en de tijd vandaan om daar überhaupt iets mee te kunnen doen?” Een interessante opmerking die duidelijk maakt dat niet iedereen zit te wachten op supersensoren die enorme bergen data produceren. Een ander merkte op dat het op zich best interessant zou kunnen zijn om met verschillende merken instrumentatie te werken, maar dat dit weer wordt ontmoedigd omdat de user-interface van elk instrument weer anders is. Dit werkt verwarrend en leidt makkelijk tot interpretatie- en afleesfouten. Ook daar zou een stuk standaardisatie wenselijk zijn. “Datzelfde geldt voor DCS’en”, zei een andere deelnemer. “Alle grote merken hebben een andere ‘look & feel’ en dat maakt het moeilijk om objectieve keuzes te maken. Vooral omdat ervaren process-engineers steeds schaarser worden, hopen we vooral dat ook de user-interfaces van software gestandaardiseerd worden. Want pas dan zullen we systemen makkelijker kunnen opbouwen met producten van verschillende leveranciers.” Kortom, we zijn er nog (lang) niet.