Hans Harlé
	Hans Harlé is hoofdredacteur van Machinebouw en Process Control en werkt sinds zes jaar zelfstandig als technisch auteur en vertaler. Daarvoor werkte hij lange tijd in functies als projectingenieur, projectleider en producttrainer. Zijn werkgevers waren ingenieursbureaus en industriële productiebedrijven in de metaal- en bouwbranche.

Sinds kort hebben we een ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Dat is ontstaan door het ministerie van Economische Zaken samen te voegen met dat van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De regering vindt het bedrijfsleven en de internationale concurrentiekracht van Nederland belangrijk voor onze welvaart, en onderschrijft dat innovatie hierin een voorname rol speelt. Dat is natuurlijk prima.
Toch vind ik het vreemd klinken om ‘innovatie’ op te nemen in de naam van een ministerie. In die namen verwacht ik eerder economische sectoren zoals onderwijs, gezondheidszorg of justitie. In zo’n naam ‘Innovatie’ verwerken bevestigt weliswaar dat het een belangrijk aandachtsgebied is, maar suggereert ook enigszins een losstaand geneesmiddel: als we nu maar maximaal innoveren, dan komt alles goed met onze industrie. Vooral de sectoren landbouw, voeding, chemie, water en energie worden dan al snel met name genoemd.
Inderdaad, innovatie is een noodzakelijke voorwaarde om bij dan wel voor te blijven. Maar concurrentiekracht gaat om meer. Denk bijvoorbeeld aan productiviteit, klantgerichtheid, productkwaliteit, of logistiek beheer. Die zijn zeker mede bepalend en kunnen dus net zo goed in de naam van een ministerie.
Als het om innovatie gaat, geloof ik veel eerder in de inventiviteit van bedrijven en individuen zelf dan in een voortrekkersrol van overheidswege. Iedereen kan op innovatieve gedachten komen. Het schijnt dat een ontspannen verpozen in een warme badkuip daarbij helpt. In de oudheid deed Archimedes dat al en in het heden staat bijvoorbeeld econoom Rick van der Ploeg er bekend om. Ook mijzelf overviel laatst een innovatieve gedachte in de badkuip. Na een lange autorit door een donkere najaarsavond was me opgevallen hoe slecht de wegwijzerborden langs de weg tegenwoordig leesbaar zijn in het donker nu ze niet meer verlicht worden. Die borden verlichten schijnt duur en onderhoudsgevoelig te zijn. Dus wat dacht u van moderne LED-verlichting erop aanbrengen die gevoed wordt door kleine zonnepanelen? Als één compacte unit op een bord te monteren; is onderhoudsvrij en gaat een bordenleven lang mee.
Laten we hopen dat de regering de innovatie bij bedrijven niet te veel inhoudelijk wil sturen, dat doet de internationale markt wel. De beste overheidsrol hierin is faciliterend: help bedrijven door het ze gemakkelijker te maken. Zorg bijvoorbeeld voor voldoende hoog opgeleide technici, vereenvoudig administratieve verplichtingen en regel dat banken weer kredieten verlenen die ze solide bedrijven drie jaar terug graag gaven en waarover ze nu moeilijk doen. En nu het nieuwe ministerie zich toch over innovatie buigt: Misschien kan de overheid hier en daar zelf nog wat innovatie gebruiken?