Hans Harlé
	Hans Harlé is hoofdredacteur van Machinebouw en Process Control en werkt sinds zes jaar zelfstandig als technisch auteur en vertaler. Daarvoor werkte hij lange tijd in functies als projectingenieur, projectleider en producttrainer. Zijn werkgevers waren ingenieursbureaus en industriële productiebedrijven in de metaal- en bouwbranche.

Instrumentatie, het thema van nummer 3 van Process Control, geeft op ieder moment inzicht in wat zich in een proces afspeelt. Op basis van de meetwaarden wordt het proces gecontroleerd en waar nodig bijgesteld om op optimale wijze producten van de juiste kwaliteit te blijven maken. De snelheid waarmee een instrument zijn metingen opneemt en doorgeeft is dus van groot belang. Gebeurt dat te langzaam, dan is er mogelijk al veel afkeur dan wel off-spec geproduceerd, voordat je het in de gaten hebt.
Het meten moet daarom bij voorkeur realtime gebeuren. Niet zo eenvoudig, want tegelijkertijd worden meetinstrumenten ook geleidelijk intelligenter: ze doen alvast een stukje verwerking van de opgenomen meetgegevens voordat ze die doorgeven. Verder komen productiesnelheden op een alsmaar hoger plan te liggen en willen we ook eigenlijk steeds meer grootheden tegelijk meten als we toch bezig zijn. Dat komt er bij elkaar op neer dat de opname, verwerking en overdracht van meetgegevens sneller moet gebeuren.
Daar wordt dan ook hard aan gewerkt. In het artikel van Yves De Groote in nummer 3 lezen we bijvoorbeeld over glasvezels die prisma’s vervangen en zo realtime meten mogelijk maken, en over cameratechnieken met zichtbaar of NIR-licht die steeds meer meet- en detectiemogelijkheden bieden.

Behalve snelheid gaat het bij instrumentatie om betrouwbaarheid en nauwkeurigheid.
Een meetinstrument voor procesbesturing staat normaal gesproken nu eenmaal ‘inline’ in het proces en heeft te maken met de condities ter plaatse. Dat is heel wat anders dan een geconditioneerde meetkamer voor periodieke analyses en kalibraties. Verder kan er een medium om het instrument heen stromen dat chemisch agressief is, of zo viskeus dat het een mechanische kracht uitoefent.
Maar goed, dat geldt natuurlijk al veel langer. Op dit moment gaan de ontwikkelingen vooral over de grote hoeveelheden gegevens die opgenomen en verwerkt worden, en de hoge snelheid waarmee dat gebeurt. Verder kunnen we steeds meer meten en detecteren en is draadloze gegevensoverdracht toch wel uitgesproken handig. Maar die snelheid staat steeds centraal, want het streven naar realtime inzicht blijft het uitgangspunt.