De Brexit, hoe staat het er voor?

Tusk vroeg zich gister nog af of er ‘een speciale plek in de hel’ is voor degene die de Brexit bedacht heeft. In de tussentijd beantwoordt Econoom en Brexit specialist Alexandra Dumitru van de Rabobank 4 prangende Brexit-vragen.

1)  Wat is jouw inschatting met betrekking tot de Brexit? Wordt het een harde no-deal, of verwacht je uitstel, een nieuw referendum of iets totaal anders?

“Wij gaan ervan uit dat de huidige deal goedgekeurd zal worden door het Britse parlement. Wellicht met enkele aanpassingen aan de annex (de niet-bindende politieke verklaring over de toekomstige relatie). Daarmee krijgen we een ordelijke Brexit omdat er een transitieperiode komt waarin zaken doen tussen de EU en het Verenigd Koningrijk (VK) hetzelfde blijft. Deze transitieperiode kan tot vier jaar duren. Verlenging van artikel 50 is waarschijnlijk omdat er meer tijd nodig is om een deal naar wetgeving in het VK te vertalen. Het Britse parlement gaat 14 februari weer stemmen over de deal.”

“Desalniettemin achten wij de kans op een harde Brexit (‘no-deal’) bijna even groot als die op een ordelijke Brexit. Dat heeft te maken met de politieke verlamming en benadering in het VK, terwijl we nog minder dan 50 dagen te gaan hebben tot 29 maart.  Een Bremain blijft ook nog een mogelijk uitkomst, via een referendum (wat geen garantie is dat het VK daadwerkelijk in de EU blijft) of het intrekken van artikel 50. Een Bremain achten wij veel minder waarschijnlijk dan de andere twee scenario’s. “

2) Er lijkt bij de bedrijven soms wat paniek te ontstaan: vooral veel MKB-bedrijven lijken niet goed te zijn voorbereid. Wat moeten die volgens jou direct doen?

“Een harde Brexit kan enorme gevolgen hebben, ook voor bedrijven in Nederland. En dat geldt niet alleen voor exporteurs, want de risico’s kunnen ook uit andere plekken van de waardeketen komen. Zo kunnen Nederlandse vissers rechten hebben om in het VK te vissen. Een vervoerder met Nederlandse klanten kan geraakt worden als de bestellingen wel naar het VK moeten. Het kan ook in randvoorwaarden zitten, zoals het beschermen van intellectueel eigendom in het VK of het verzekeren van transport. Uit de data blijkt dat 33% van de verzekeringen die ingevoerd worden, uit het VK komen. Of de volatiliteit van de valutakoers. Wij verwachten dat de pond de pariteit met de euro zal opzoeken bij een harde Brexit. Wij raden daarom bedrijven aan om hun waardeketen in kaart te brengen en vast te stellen waar de zwakke schakels zitten. En ook snel te onderzoeken hoe ze moeten reageren op eventuele impact. Soms kunnen kleine stappen een groot verschil maken. Exporteurs kunnen bijvoorbeeld onder andere een EORI-nummer aanvragen om naar het VK te kunnen blijven exporteren. Importeurs kunnen aanvraag doen bij de belastingdienst voor een regeling die voorkomt dat ze btw moeten voorschieten op invoer uit het VK, wat zonder afspraken wel het geval is.” 

3)    Ook de regering komt met onorthodoxe voorstellen, zoals het recente wetsvoorstel van Blok. Denk jij dat zoiets verstandig is?

“Een harde Brexit zal ook de EU raken, sommige landen harder dan andere. In 2017 hebben wij berekend dat de economische groei in de eurozone in een dergelijk ‘harde-Brexitscenario’ in 2019 ongeveer 0,5 procentpunt en in 2020 ongeveer 0,8 procentpunt lager zou kunnen uitvallen.”

“De EU is al begonnen met het instellen van maatregelen die de impact van een harde Brexit op het blok zullen beperken. Zo is recent een akkoord bereikt tussen de Britse en Europese autoriteiten dat ervoor zorgt dat de derivatenhandel door kan gaan bij een harde Brexit. Dat gebeurt nu grotendeels in Londen. De EU heeft veel andere maatregelen aangekondigd, sommige afhankelijk van reciprociteit bij de Britten. Zo mogen Britse burgers visum-vrij in de EU rondreizen voor korte bezoeken en mogen Britse vliegtuigen landen in de EU voor routes die de EU en het VK verbinden. Delen van deze noodmaatregelen van de EU moeten vertaald worden naar nationale wetgeving. Het wetsvoorstel ‘Verzamelwet Brexit’ lijkt deze lijn te volgen.” 

4) Als er een no-deal komt, zou ons dat zo’n 30-40 miljard euro gaan kosten. Is dat een redelijke inschatting denk je?

“Deze schatting is in lijn met onze eigen berekeningen uit 2017. Toen hebben wij de impact van een harde Brexit op de Nederlandse economie geschat op tussen de -3,5 en -4¼ procent van het bbp cumulatief in 2030. Dat komt neer op tussen de 25 en 35 miljard euro in 2030, of tussen de 3.250 en 4.000 euro per werkende Nederlander.”