Eerst besparen, dan pas de bron verduurzamen

Siert Wiersema van Aerzen gaf op de WOTS een lezing over een, volgens hem, ondergeschoven kindje in het hele duurzaamheidsdebat. “Het verduurzamen van bronnen is goed en ook nodig, maar alle energie die je níet verbruikt, hoef je ook niet op te wekken.”

En dat klopt uiteraard. Sterker nog, de in de jaren ’70 beschreven Trias Energetica – een Delftse vinding – heeft als regel 1 ‘gebruik niet meer energie dan nodig is’. Wat moet er volgens Wiersma dan wél gebeuren?De potentiële besparing van procesoptimalisatie, gevolgd door de installatie van energiezuiniger machines en een efficiëntere besturing, ligt op zo’n 30%. Dan heb ik het wel over de wat langere termijn: een jaar of tien. Reken je dat terug naar procenten per jaar, kom je dus op 3% uit. Dat is het driedubbele van de besparing die we nu realiseren.”

Drie procent per jaar lijkt nog steeds niet erg veel. Kan het niet sneller? “Van de meeste investeringen die je zou moeten doen om energie te besparen is de terugverdientijd relatief kort: zo’n drie jaar. Als je bereid bent het geld uit te geven, kun je die 30% energiebesparing als het moet dus ook in drie jaar realiseren.”

En het equivalent van CO2-reductie die je realiseert met hernieuwbare bronnen, dat red je niet met 30% in 3 jaar toch?Al zou je het willen, je krijgt nooit in drie jaar zoveel windmolens geplaatst die voor dezelfde co2-reductie kunnen zorgen als 30% energiebesparing doet. Dat zit hem deels in het ontbreken van een maatschappelijk draagvlak. Mensen willen wel windenergie, maar níet als dat betekent dat ze vanuit hun achtertuin tegen een windmolen aan zitten te kijken.”

Wat kunnen bedrijven vandaag nog doen om energie te besparen?Wij komen vaak bij bedrijven langs voor de levering van apparatuur voor het persluchtsysteem en dan horen we regelmatig dat ze de capaciteit willen vergroten. Als we dan gaan meten in die fabriek, blijkt vaak dat ze al overcapaciteit hebben. Je kunt dan wel een energiezuinige compressor aanschaffen, maar dan sla je de eerste stap over, namelijk eerst kijken hoeveel perslucht je nu echt nodig hebt.”

Hoe komt het dat perslucht vaak zo inefficient wordt gebruikt?Uiteindelijk komt het er op neer dat een operator bij die machine het acceptabel vindt dat hij een kraantje open zet om wat perslucht weg te lekken, zodat hij altijd per seconde perslucht tot zijn beschikking heeft. Hij heeft dan dus te weinig vertrouwen in zijn installatie en de besturing daarvan dat hij perslucht tot zijn beschikking kan hebben, wanneer hij dat nodig heeft.”

Meer weten? Lees het complete artikel in Process Control 6, 2018, of download hier het whitepaper van Wiersma.