Energiecrisis
Foto: David Mark / Pixabay

De Europese energie-intensieve industrie heeft het zwaar. Door de extreme energieprijzen is het voor veel bedrijven niet meer interessant om de processen nog langer draaiende te houden. Waar de consument en het MKB kunnen rekenen op compensatie, is dat voor de ‘zware industrie’ een ander verhaal. Brancheverenigingen roepen op tot snelle actie om te voorkomen dat er een de-industrialisatie van Europa plaatsvindt.

Hans Grünfeld, directeur bij VEMW, is zijn dagelijkse werk nauw betrokken bij de gevolgen van de energiecrisis voor de energie-intensieve industrie. “De huidige energiecrisis doet mij denken aan een veenbrand. Onder de grond, zonder dat we het direct zien, smeult er van alles. Hier en daar slaat de brand uit de grond, zoals bij Nyrstar en bij Aldel. Je ziet nu dat die brand steeds vaker en op steeds meer plekken boven de grond uitslaat. We beschouwen deze situatie dus ook als een ernstige crisis.”

Keuze

Volgens Grünfeld staan we op dit moment voor een keuze. “Willen we de industrie in Nederland en in Europa houden en daarmee ons duurzaamheidspotentieel verzilveren, of kiezen we er voor om de industrie te laten vertrekken middels een harde sanering. Je ziet dat nu heel concreet in de praktijk ontstaan: BASF gaat elders investeren, ten koste van investeringen in Europa.”

Die keuze legde Grünfeld recent voor in een rondetafelgesprek met leden van de Tweede Kamer. “Ik denk dat die keuze en de urgentie werd begrepen.” De enige structurele oplossing voor de industrie is de verduurzaming van de industrie. “Daar is consensus over, zowel bij de overheid als bij de industrie”, weet Grünfeld. “Maar los je deze crisis niet mee op. Die vergroening kost tijd. Mensen die nu roepen ‘dan had je maar eerder moeten vergroenen’, zitten er wat mij betreft naast. Sterker nog, uitgerekend Nyrstar, een bedrijf dat inmiddels z’n productie in Nederland heeft stilgelegd, is volledig geëlektrificeerd en kocht z’n stroom ook groen in. Maar met de torenhoge stroomprijzen red je het in deze markt dus ook soms niet.”  

Maatregelen

Om de energiecrisis te beteugelen zullen er op zeer korte termijn maatregelen moeten worden genomen. “Op de korte termijn zullen we deze crisis moeten zien te overbruggen. Een van de manieren om dat te realiseren is om alternatieven voor gas in te zetten. Dat kan bijvoorbeeld diesel of stookolie zijn. Bedrijven die de mogelijkheden van deze brandstoffen onderzoeken, lopen daarbij echter vaak tegen regelgeving aan. Omgevingsdiensten zijn daarbij allesbehalve meewerkend. Die bedrijven krijgen gedetailleerde vragen over de precieze emissies, maar die kunnen niet worden beantwoord door die bedrijven: voorheen maakten ze immers gebruik van gas. Wat zou helpen is een tijdelijke ontheffing voor deze bedrijven. Dat verlicht de druk op de bedrijven enorm. Het zorgt er bovendien voor dat de krapte op de gasmarkt voor kleinere bedrijven en consumenten ook nog eens afneemt.”

Direct effect

Maar er zijn meer mogelijkheden, weet Grünfeld. “Nederland is, net als alle Europese landen, verplicht om de elektriciteitspiek met 5% te verminderen. Wat mij betreft schrijft de overheid een tender uit waarbij bedrijven in ruil voor een vergoeding, hun elektriciteitsverbruik tijdelijk verminderen. Dat is een maatregel die direct effect heeft en door de EU wordt gepromoot.”

“Ook is het mogelijk om samen met andere Europese lidstaten LNG en of gas in te kopen. Hiermee krijg je meer grip en zekerheid op de gasprijs. Er zijn belemmeringen voor dit soort samenwerkingen vanuit mededingingswetgeving. Die moeten worden weggenomen. Er is al een Europees initiatief voor die gezamenlijke inkoop van energie, maar het feit is dat de Nederlandse overheid daarin vrij laks in is geweest. Er zijn bijvoorbeeld deadlines gemist, waardoor bedrijven daardoor buitenspel komen te staan.”

Heb je interesse in vacatures binnen de industrie? Klik dan hier op industrie vacatures.