Gasunie timmert aan de weg met ‘hydrogen backbone’

Gasunie timmert aan de weg met ‘hydrogen backbone’

Gasunie presenteerde begin deze week het jaarverslag over 2020 en geeft daarin aan fors meer te gaan investeren in de transitie naar een duurzame samenleving. In 2030 zal er, veel meer dan nu, groen gas, waterstof en CO2 worden getransporteerd, waar dat nu nog veelal aardgas is. In 2050 zal het bedrijf volledig klimaatneutraal opereren. Bijzonder relevant voor de industrie is de ‘hydrogen backbone’. Hoe ziet die er uit? En wanneer is die klaar?

Het meest interessante project, vooral voor de Nederlandse industrie, betreft de zogenaamde ‘hydrogen backbone’: een netwerk van (deels) bestaande gasleidingen die de vijf grote industrieclusters met elkaar zal verbinden. Een deel van het bestaande netwerk zal worden aangepast voor het transport van waterstof. De kosten daarvoor: 1,5 tot 2 miljard euro. Gasunie neemt daarvan een groot deel voor z’n rekening. Een kleiner deel wordt als subsidie door de overheid verstrekt.

Geschikt maken

Michaël Coppens is communicatie-adviseur bij Gasunie en hij vertelt: “Een leiding die voor gas wordt gebruikt, kan in principe ook voor waterstof worden ingezet. Maar die buizen zijn geen aaneengesloten leidingen van honderden kilometers lang. Daar zitten flenzen, afsluiters, compressoren enzovoorts aan. Vooral aan die appendages en installaties moet worden gewerkt om ze geschikt te maken voor waterstof.”

Staal

Omdat Nederland een enorm fijnmazig gasnetwerk heeft (het dichtste van Europa), kunnen de meest geschikte leidingen voor de hydrogen backbone worden geselecteerd. “Ook dan moet je rekening houden met eventuele contaminatie met aardgas”, weet Coppens. “Die contaminatie is voor bedrijven waar die waterstof wordt verstookt, om bijvoorbeeld staal te produceren, niet zo’n punt, maar als er pure waterstof nodig is, moet je kijken waar en hoe je zuiveraars gaat inzetten.”

Proef 

In Amerika – Californië – draait er op dit moment een proef waarbij waterstof wordt bijgemengd in aardgasleidingen. Het percentage waterstof dat wordt toegevoegd is daarbij zo laag dat ketels en fornuizen bij particuliere gebruikers er niks van merken. Op punten waar de waterstof nodig is, wordt het mengel door een purifier gestuurd, de waterstof er uitgehaald en het aardgas weer teruggestuurd.

Maar in Nederland is dat niet relevant, meent Coppens. “Wij mogen dat ten eerste niet. Als er CV-ketels uitvallen, hebben we echt een probleem.” Maar daarnaast hebben we in Nederland zoveel gasleidingen beschikbaar, veel meer dan in de VS, dat we dit soort tussenoplossingen niet nodig hebben. “Vergis je niet, die purifiers maken de waterstofprijs nog hoger dan die nu al is.”

Backbone

De hydrogen backbone is voor een deel in 2026 gereed. In 2030 zal hij naar verwachting helemaal klaar zijn. In totaal zal de backbone voor 75% uit bestaande leidingen worden opgebouwd. Coppens: “In 2024 hopen we het stuk tussen de Maasvlakte en Pernis af te hebben. In Noord-Nederland zijn we nu bezig een leiding aan te realiseren tussen de Eemshaven en Emmen. Die zal waarschijnlijk in 2026 klaar zijn. Vanwege het stoppen van de gasproductie uit het Groningerveld in 2022 komen er daar veel leidingen vrij. In 2030 zal de backbone naar verwachting helemaal operationeel zijn.”

Met de nieuwe backbone moet Nederland, samen met Duitsland een Europese koppositie kunnen gaan innemen als het om waterstof gaat.

Meer nieuws over Gasunie en waterstof op Process Control