Onderhoud van procesautomatisering: hoe doe je dat?

Als we het in de procesindustrie over onderhoud of maintenance hebben, gaat het meestal over het onderhoud van de hardware. Tanks, hamermolens, leidingwerk, persluchtgeneratoren, enzovoorts. Maar ook de software heeft enige mate van onderhoud nodig. Henk ten Kate van Valmet BV vertelde er over op de onlangs georganiseerde PPA in Nijkerk.

“Het begint er mee dat je inventariseert wat je allemaal aan procesautomatisering in je fabriek hebt staan”, begint Ten Kate. “Denk aan PC’s, servers, thin clients, netwerkcomponenten, process controllers, I/O kaarten, maar ook je Bus en interface horen er bij.” Volgens Ten Kate moet er onderscheid gemaakt worden tussen enerzijds het onderhoud van de PA en anderzijds het beheer van de PA. “Bij onderhoud heb je het over het operationeel houden van het systeem in de huidige toestand. Bij beheer ga je verder: je kijkt daar veel meer naar wat je doelen zijn, hoe de omstandigheden veranderen en hoe je de procesautomatisering daarin mee kunt nemen.”

Bij het onderhoud horen zaken als anti-virus updates, nieuwe Windows patches, maar ook storingen verhelpen, filters en ventilatoren inspecteren en vervangen, voedingen en batterijen checken en de redundantie checken. “Dat kan je zelf doen, maar soms is het beter om het uit te besteden. Dat ligt echt aan de kennis en kunde van je personeel.”

In de regel wordt dit soort onderhoud uit het onderhoudsbudget betaald. “Dat zijn dus variabele kosten en die komen uit de CAPEX pot, maar het kan ook anders. Als je het onderhoud van je automatisering op basis van een meerjarenplan indeelt en daarin jaarlijkse servicekosten en upgrades in meeneemt, spreek je feitelijk over een life cycle agreement en zijn het ineens vaste kosten geworden die uit de OPEX pot betaald worden.”

Want ook als het onderhoud tot in de puntjes wordt uitgevoerd, is er een zekere houdbaarheid van het systeem. En die kan soms korter zijn dan de hardware die er mee bestuurd wordt. “Op een gegeven moment stopt de ondersteuning van je OS, krijg je te maken met meer storingen, zijn onderdelen van het systeem niet meer op reguliere manier te koop en houdt de leverancier op met het systeem te ondersteunen. Je zit dan aan je end-of-life. Voordat je daar bent, is het verstandig om je te verdiepen in een nieuw systeem dat nieuwe functionaliteit biedt en goed wordt ondersteund door je leverancier. Als je echter op basis van een meerjarenplan werkt, kom je niet voor dit soort verrassingen te staan. Die zijn dan al ingecalculeerd en begroot.”

Ten Kate sluit af met iets wat we allemaal wel weten, maar soms toch even duidelijk gezegd moet worden: “Het besturingssysteem is maar een klein deel van de totale investering van een fabriek, maar de gehele beschikbaarheid en bedienbaarheid is er van afhankelijk.”