De aanleg van extra ondergrondse pijpleidingen voor het transport van chemische stoffen tussen Echt/Susteren in Noord-Limburg en Laarbeek in Noord-Brabant en acht andere tracés is voorlopig van de baan. De onderliggende milieustudies schieten tekort. Dat blijkt uit een brief die minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken begin april aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

De rijksoverheid heeft in de structuurvisie 2012-2035 ruimte op verschillende plaatsen in Nederland vrijgehouden voor de aanleg van ondergrondse pijpleidingen voor het transport van chemische stoffen tussen de verschillende chemieclusters en havens in ons land. Lagere overheden moesten ruimte vrijhouden om een ongehinderde doorgang van buisleidingtransport mogelijk te maken. Daar is in de praktijk echter maar weinig van terecht gekomen. Gemeenten hebben er van alles gebouwd en verzuimd om in de bestemmingsplannen bewoners op de komst van de pijpleidingen te wijzen.

Milieustudies schieten tekort
Dat geldt ook voor het tracé Laarbeek-Echt/Susteren. Hoewel de rijksoverheid vanaf 2012 met milieustudies bezig is om de effecten van de pijpleidingen in kaart te brengen, blijken deze studies nu ineens tekort te schieten, stelt Ollongren in de brief. Daarom heeft de minister besloten om de procedure van het definitief maken van alle negen indicatieve tracés te beëindigen. Het dossier wordt nu ondergebracht in het Nationaal Programma Energiesysteem, dat op zijn vroegst in 2021 vastgesteld zal worden. Tot die tijd komen er dus geen nieuwe ondergrondse verbindingen.

Energie- en klimaattransitie
Nieuwe ondergrondse verbindingen zijn volgens de minister en het bedrijfsleven echter essentieel voor de energie-en klimaattransitie waar Nederland voor staat. De chemie wil immers verduurzamen en heeft daarom nieuwe buisleidingen nodig om energiedragers (zoals waterstof) of grondstoffen (zoals CO2) te transporteren. Daarnaast hebben chemiebedrijven behoefte aan een betrouwbaardere modaliteit dan de scheepvaart. In de droge zomer konden ze hun producten immers niet via het water aan- en afvoeren.

Belangrijk voor Nederland
Het tv-programma De Monitor besteedde afgelopen week aandacht aan de zaak. In de uitzending zien we onder andere mensen die vlak langs de route wonen waar de extra buizen gepland staan. Ook komt directeur Robert Claasen van Chemelot aan het woord. Hij legt onder meer uit dat zij graag willen dat het tracé voor extra buizen die chemische stoffen kunnen transporteren gerealiseerd gaat worden, omdat ze belangrijk zijn voor Nederland: de buizen kunnen worden ingezet voor de energietransitie. Omdat ruimtelijke uitdagingen daarbij belangrijk zijn, worden er tracés gereserveerd, waar de gemeentes rekening mee zouden moeten houden.

Cadeautje voor de industrie 
Emeritus-hoogleraar veiligheid en rampenbestrijding Ben Ale spreekt in de uitzending over een ‘cadeautje van het kabinet aan Chemelot’: ‘Dit tracé levert Chemelot miljoenen euro’s op en dat betalen de belastingbetaler en de huiseigenaren. Het is een prettig cadeautje voor de industrie. De burger kan ze niet schelen, dat die met een onverkoopbaar huis zit opgescheept. Het bedrijf zegt: ‘Het kán’. En daarmee worden de belangen van de burger opzijgeschoven.’

Structuurvisie niet rechtsgeldig
De rijksoverheid heeft na de presentatie van de Structuurvisie 2012-2035 de ingediende zienswijzen van de betrokken gemeenten niet beantwoord, stelt Paul Batenburg, voorzitter van de commissie Bewoners Belangen Schoor Nederweert. Hij voert het woord namens de 500 gezinnen die op een gedeelte aan het 64 m lange indicatieve tracé Laarbeek-Echt/Susteren wonen.
Batenburg stelt dat de Structuurvisie met de beoogde indicatieve tracés hierdoor geen rechtsgeldigheid heeft. “Als het bedrijfsleven nu zegt dat overheden zich aan de spelregels moeten houden zou het van zakelijke moed getuigen de spelregels te volgen en de overheid op de rechtsongeldigheid aan te spreken”, aldus de voorzitter van de bewonersvereniging.

Bewoners in paniek
Batenburg heeft meerdere malen geprobeerd om met ambtenaren van de gemeente Nederweert, de provincie Limburg en vertegenwoordigers van Chemelot om de tafel te gaan, maar vooralsnog zonder resultaat.
De bewoners zijn volgens hem in paniek door de stelling van overheden dat ondergrondse pijpleidingen veilig zouden zijn in bewoonde gebieden. “Deuren blijven voor oplettende burgers gesloten. Argumentatie op inhoud lukt niet door stilte en onthouden van informatie.”

 

 

Bekijk hier de uitzending