Omtzigt

Pieter Omtzigt waarschuwt in een column voor een mogelijke de-industrialisatie van Europa door de hoge energieprijzen. Als het kabinet niet snel ingrijpt, krijgt de energie-intensieve harde klappen en kunnen sectoren voorgoed verdwijnen.

Op zijn eigen website plaatste Omtzigt onlangs een waarschuwing aan het kabinet. Als er niet snel wordt ingegrepen, kunnen complete sectoren omvallen door de energiecrisis. Samen met co-auteur Laurens Dassen maakt Omtzigt scherpe kritiek richting het kabinet:

Door de lakse houding van het kabinet bepaalt straks de markt welke sectoren er in de toekomst nog in Nederland en Europa bestaan. Industriële bedrijven die basisgoederen produceren, een sleutelrol spelen bij de energie- of klimaattransitie én die technieken ontwikkelen die de basis vormen van de economie van de toekomst, dreigen door de hoge energieprijzen hun productie naar de VS of China te verplaatsen, waar de energieprijzen maar een fractie zijn van de energieprijzen in Europa. Als het kabinet én de Europese Commissie nalaten regie te nemen en strategische keuzes te maken, verliezen we dit kapitaal voorgoed.

Door de lakse houding van het kabinet bepaalt straks de markt welke sectoren er in de toekomst nog in Nederland en Europa bestaan

De nood wordt volgens Omtzigt en Dassen geïllustreerd door het nieuws rondom diverse bedrijven. Chemelot staat gedeeltelijk stil, Nyrstar ligt deels stil, voedselproducent Hak kondigde aan de productie stil te leggen, enzovoorts. Het zijn de gevolgen van energieprijzen die in de VS en China vijf keer lager liggen. Sinds maart wordt er door de Europese Chemie meer geïmporteerd dan geëxporteerd, op zowel volume als waarde.

Autonome positie

Met het mogelijk verdwijnen van de basisindustrie, wordt de autonome positie van Europa aangetast. Ten tijde van de pandemie werd Europa-breed besloten dat die autonomie juist versterkt diende te worden. “In het coalitieakkoord staat: „We zetten in op open strategische autonomie van de EU en stimuleren innovatiekracht en slimme industriepolitiek.” Maar juist het vertrek van de basisindustrie en de groene maakindustrie bedreigt deze hang naar strategische autonomie. Toch lijken het kabinet en de Europese Commissie nog niet van de urgentie doordrongen“, valt in de column te lezen.

Vooruitschuiven is voorbij

De auteurs besluiten de column met een oproep: “Het kabinet moet zich realiseren dat de tijd van vooruitschuiven voorbij is. Wij roepen het kabinet op om met een heldere definitie en afbakening van sectoren te komen die van belang zijn voor voedselzekerheid, energiezekerheid en strategische autonomie. Daarnaast willen we dat het kabinet voor eind november met uitgewerkte beleidsopties komt om ervoor te zorgen dat cruciale sectoren niet permanent uit Europa verdwijnen. Als we de markt zijn gang laten gaan, is de kans te groot dat we vitale en essentiële bedrijven kwijtraken aan de VS en China. Dat kunnen we ons met het oog op de klimaat- en energietransitie, ons toekomstig verdienvermogen en onze onafhankelijkheid niet permitteren.