Seminars op de WoTS

Over congestie, predictive maintenance, cybersecurity en waterkwaliteit

Op de WoTS kan de bezoeker deelnemen aan een uitgebreid programma van lezingen en seminars. Bij dezen krijgt u vast een voorproefje: vier bedrijven vertellen in een notendop waar ze over zullen spreken.

HyMatters: mobiele elektrolysers

HyMatters heeft een uitermate interessante oplossing voor de toenemende congestieproblematiek op het Nederlandse stroomnet: de inzet van kleine, mobiele elektrolysers die voorzien zijn van een power quality analyser.

HyMatters richt zich op technologie voor groene waterstof. Het bedrijf verricht haalbaarheidsstudies, houdt zich bezig met engineering en ze bouwen zelf elektrolysersystemen. Dr. ir. Edwin Tazelaar is technisch directeur bij HyMatters: “We staan op het punt om de tweede generatie elektrolyser te presenteren. Het betreft een PEM-elektrolyser in drie groottes: 20, 50 of 100 kilowatt.”

Congestieproblemen

Het doel van de elektrolyser is niet zozeer het produceren van groene waterstof op grote schaal. “Wij willen en kunnen met onze elektrolyser een bijdrage leveren aan de steeds groter wordende congestie­problemen op het stroomnet. “HyMatters heeft een elektrolyser ontwikkeld die, in tegenstelling tot de grote elektrolysers in de kustgebieden, niet op een continu tempo van stroom hoeft te worden voorzien. “Onze elektrolyser kan uitstekend omgaan met de variaties in aanbod van duurzame energie. De grid interface is daarom voorzien van een power quality analyser. Dat betekent dat zodra je de stekker van de elektrolyser in het stopcontact steekt, er gemeten wordt of er lokaal congestie van wind- of zonne-energie is. Op het moment dat die congestie er is, kunnen we dat vermogen opnemen in onze elektrolyser, uiteraard tot het maximale vermogen van de elektrolyser, zolang dat nodig is.”

Probleemlocaties

Samen met netbeheerder Enexis werd de oplossing van HyMatters op een viertal probleemlocaties getest. Na twee testfases te hebben doorlopen was de conclusie van de netbeheerder heel duidelijk: de oplossing werkt.

De vermogens van de Hymatters elektrolysers lijken op het eerste gezicht wat beperkt, maar schijn bedriegt. Tazelaar: “Congestieproblemen ontstaan decentraal, onder de transformator dus, op 400 Volt niveau. Daar voeren we namelijk de zonnepanelen in. Dat stroomnet is niet berekend op grote hoeveel­heden zonnepanelen. Kijk, we hebben allemaal een 40 A zekering in de meterkast en dat gaat normaal gesproken goed, omdat we niet met de hele wijk tegelijk de wasmachine, vaatwasser, stofzuiger en oven aanzetten. Maar als iedereen z’n dak maximaal vol legt met zonnepanelen en de zon schijnt even goed, leveren al die zonnepanelen tegelijk een heleboel stroom en krijg je dus wel congestie. In de praktijk heb je het dan op wijkniveau over een surplus van maximaal 200 kilowatt. En daar kan je met onze elektrolysers dus heel goed uit de voeten.”

Lokaal

De elektrolysers van HyMatters zijn dermate klein en mobiel dat ze na twee dagen draaien in een zonovergoten vinexwijk naar een punt kunnen worden gebracht waar behoefte is aan de waterstof en vervolgens worden teruggereden. Of, als het moment daar komt, wordt de waterstof lokaal in een aardgasnet gebracht.

De oplossing van HyMatters komt op een goed moment. In Noord-Brabant en Limburg worden op dit moment geen nieuwe aansluitingen meer aangelegd omdat het stroomnet bomvol zit. “Laten we vooral doorgaan met het installeren van zonnepanelen, want dat is hard nodig”, vindt Tazelaar. “Laat de congestieproblemen maar komen, dan lossen wij ze wel op.” De oplossing van HyMatters is goedkoper dan het op wijkniveau verzwaren van het elektriciteitsnet, maar daarmee is de business case nog niet rond. Tazelaar: “Het is nóg goedkoper om zonnepanelen uit te schakelen als er teveel zon is. Dat is geen duurzame oplossing, maar duurzame techniek verliest het wel vaker van de economische realiteit. Ook is het lastig om te bepalen wie er nu precies voor de kosten van de elektrolyser zou moeten opdraaien en waar de baten precies naartoe gaan. Want moet de netbeheerder dan betalen voor het feit dat de particulieren eigenlijk teveel zonnepanelen hebben geïnstalleerd?”Op de WoTS is een demonstratieversie van de HyMatters elektrolyser te bewonderen.

“Laat de congestieproblemen maar komen, dan lossen wij ze wel op”


SAMSON REGELTECHNIEK B.V: SAM GUARD voorkomt stilstand en onnodig onderhoud

Procesdata bevat waardevolle informatie die kan worden gebruikt om onnodige stilstand en onnodig onderhoud te voorkomen, als je tenminste weet wat je er mee doet. Bij SAMSON REGELTECHNIEK B.V. kan met SAM GUARD met bestaande procesdata, zonder extra sensoren en fysieke aansluitingen, de continuïteit van de plant worden vergroot.

Robert Nijhuis, global business manager SAM GUARD bij SAMSON REGELTECHNIEK B.V., vertelt: “Assets genereren diagnostische data die iets vertellen over de status van die asset. Het doel van die data is om inzicht te geven in bronnen van slijtage, te weten of en wanneer bepaalde onderdelen vervangen dienen te worden, enzovoorts.”Om gebruik te kunnen maken van de diagnostische data moet er echter een fysieke verbinding zijn. “Lang niet alle assets, vooral in oudere plants, leveren zomaar even de data naar de plek waar je ze hebben wilt. Bij regelventielen zul je die data bijvoorbeeld eerst handmatig uit de assets moeten halen. Wil je die data makkelijker toegankelijk maken, zal je daar eerst veel in moeten investeren én zal je moeten bedenken wat je met die enorme berg aan data wilt gaan doen.”

Historian

Daarnaast is er ook de procesdata die in de historian wordt opgeslagen. “Met die data kan je door slimme software van ons, SAM GUARD, inmiddels dagen tot weken voordat het via de DSC zichtbaar is, voorspellen waar er een upcoming failure zou kunnen plaatsvinden. Dat betekent dus dat we met de data die elke plant al heeft, zonder extra sensoriek en zonder extra fysieke aansluitingen, failures kunnen voorspellen.”Dat werkt als volgt: de data uit de historian wordt door een unsupervised learning algoritme gehaald. “Bij supervised learning leer je het systeem wat abnormaal gedrag is, bij supervised learning werkt het andersom; daarbij leer je het systeem wat er juist wel normaal is. Dat kun je over de hele fabriek doen. Een holistische benadering dus. Als het algoritme eenmaal het normale gedrag van de plant heeft geleerd, kan hij dus ook anomalieën detecteren. Daarbij gebruiken we een causaliteitsmodel waarmee we relevante anomalieën uit de anomalieën filteren. Dat doen we met een digital twin van de plant. Op basis van die gegevens concludeert de software waar er in de plant iets gaat gebeuren. Je weet dan alleen nog niet wat. Je kunt vervolgens twee dingen doen: nog meer data verzamelen, wat de situatie eigenlijk vooral complexer maakt, of de gedetecteerde anomalieën nader bestuderen.”

Global service centre

Dat laatste is precies wat SAM GUARD doet. Op afstand kijken process engineers van ons Global Service Centre mee met de data van de klant. “De engineers kunnen die anomalieën duiden én hebben verstand van de processen bij de klant. De engineers adviseren vervolgens de klant welke actie het beste ondernomen kan worden. We noemen dit ‘predictive maintenance as a service’.”

Compressor

Nijhuis heeft een voorbeeld uit de praktijk: “Een plant waar een compressor een kritische rol vervulde en die ook redundant was uitgevoerd, gaf een aantal alerts die wij serieus namen. Die alerts kwamen echter precies op het moment dat de redundante compressor uit het proces was gehaald voor onderhoud. In overleg met de klant heeft deze besloten om de compressor in onderhoud helemaal naar voren in de planning te halen en deze binnen vier dagen weer terug aan de bij de klant te leveren, in plaats van de geplande vier weken. We kunnen in dit geval niet met zekerheid zeggen of de compressor stuk zou zijn gegaan binnen die geplande vier werken, maar nu weten we wél zeker dat er geen stilstand geweest is.”

“De engineers kunnen die anomalieën duiden én hebben verstand van de processen bij de klant”


Elscolab: Procesoptimalisatie door inzicht en data-analyse

Elscolab leverde een Brix sensor van het type K-Patents aan IMD-MA. De sensor werd geïnstalleerd in het productieproces van een klant van IMD. Mede dankzij deze sensor heeft de klant een beter inzicht in afvalwaterstromen.

De toegepaste Brix-sensor is van het type K-patents en wordt verdeeld door Elscolab in de Benelux. Dit type is geselecteerd vanwege de hoge nauwkeurigheid in het lagere bereik

IMD richt zich op het meten en monitoren van afvalwater bij waterschappen, gemeenten en bedrijven. De specialiteit van IMD is het creëren van inzicht in water en, aan de hand van het verkregen inzicht, het optimaliseren van processen. Dit kunnen productieprocessen zijn, maar ook waterzuiveringsprocessen. Thijs van Delft van IMD legt uit: “Dit doen we bij voorkeur met nauwkeurige inline systemen zodat dit inzicht continu wordt verkregen met een minimale inspanning van onze klanten. IMD is onafhankelijk en zal altijd kiezen voor de beste oplossing voor onze klanten.”

Inzicht

Bij de klanten van IMD bestaat steeds meer de wens om hun productieprocessen te verduurzamen en efficiënter te produceren. “Door inzicht te creëren in de momenten waar grondstof wordt verloren, helpen wij onze klanten om hun bestaande processen optimaal te laten verlopen en afwijkingen eerder waar te nemen. Hierdoor worden grondstoffen, energie en water optimaal benut, terwijl structureel minder verliezen optreden”, licht Van Delft toe. “Inzicht wordt gecreëerd door op strategische plaatsen in het productieproces metingen te plaatsen. Voor een van onze klanten is een meetsysteem ontwikkeld om inzicht te geven in een stroom die CIP-chemicaliën, opgeloste mineralen, eiwit en lactose in wisselende samenstelling kan bevatten. Door een UVVIS-, Brix- en geleidbaarheidssensoren te combineren wordt bij alle afvalwatersamenstellingen een betrouwbare actuele VE-waarde gegenereerd en wordt de verloren grondstof nauwkeurig gekwalificeerd (lactose of wei).”

K-patents

De toegepaste Brix-sensor is van het type K-patents en wordt verdeeld door Elscolab in de Benelux. “Dit type is geselecteerd vanwege de hoge nauwkeurigheid in het lagere meetbereik. Door de reinigingsmodule wordt de sensor gereinigd als deze toch vervuild raakt”, vertelt Van Delft.

Indien de watersamenstelling te sterk afwijkt en er grondstofverlies plaatsvindt, kan de waterstroom naar een escapetank worden gepompt om de waterzuivering te beschermen en het overschrijden van de lozingsvergunning te voorkomen. Door de nauwkeurige meting wordt niet meer water dan noodzakelijk afgescheiden, terwijl de waterzuivering niet wordt verstoord. Dit leidt tot rust in de organisatie, kostenbesparingen en een beheerste situatie op het loospunt.

Aquamoni

IMD heeft de laatste jaren sterk ingezet op data-analyse om afvalwatermetingen te kunnen relateren aan het productieproces. Van Delft: “De door ons ontwikkelde data-tool, Aquamoni Live, stelt onze klanten in staat om tot op deelprocesniveau te bepalen waar grondstofverliezen vandaan komen en dus ook waar gericht maatregelen kunnen worden genomen. Dit leidt aantoonbaar tot een efficiënter productieproces, minder grondstofverlies, kostenreductie en een geborgde loossituatie. Wie wil dat niet?”

“Dit leidt tot rust in de organisatie, kosten­besparingen en een beheerste situatie op het loospunt”


Over Elscolab

Elscolab is een distributeur van meet-, regel- en laboratorium apparatuur, en meer nog: de partner voor een betrouwbare continuïteit van metingen, processen en applicaties. Naast het juiste materiaal bieden wij ook de juiste kennis aan. De toepassingen bij onze klanten blijven probleemloos draaien door onze ondersteuning en opleiding tijdens implementatie, onderhoud en training.

Tijdens de samenwerking met IMD kwamen we tot een mooie oplossing om een Vaisala K-Patents refractometer in te zetten voor de meting op het afvalwater. Deze zeer nauwkeurige concentratiemeting vereist geen kalibraties, ondervindt geen invloed van gasbellen, partikels, kleur, druk- en temperatuursverandering. In de praktijk levert deze refractometer dus talloze voordelen op.


Hoppenbrouwers: werd gehackt, maar pareerde en leerde

De ‘laptop-wasstraat’ bij Hoppenbrouwers zorgde er voor, naast alle andere maatregelen, dat de stilstand relatief kort bleef

In juli 2021 werd technisch dienstverlener Hoppenbrouwers Techniek getroffen door ransomware. Toch wist het bedrijf de aanval snel te pareren. Hoe heeft de technisch dienstverlener dat geflikt? En welke lessen hebben zij uit deze episode geleerd?

“De malware sloeg vlak voor het weekend toe”, vertelt Dick Klaassen, projectleider Industrial MSI bij Hoppenbrouwers. “het ging om een wereldwijde hackaanval. Softwareleverancier Kaseya, dat een updateprogramma verzorgt voor andere softwarepakketten, was het slachtoffer. De Russische hackgroep, REvil, wist via dit pakket een stukje eigen malware mee te versturen. Deze ‘update’ is wereldwijd verstuurd naar allerlei partijen die Kaseya-software gebruikten. Zo is deze ransomware ook bij ons binnengekomen.”“Direct na constatering hebben wij alle systemen uitgeschakeld en hebben we onze cyberverzekering ingeschakeld”, vervolgt Klaassen. “Deze heeft ons gekoppeld aan een cybersecurityteam van Northwave. We hebben met het crisisteam meteen een plan van aanpak gemaakt. Northwave gaf aan: hou rekening met een week of twee voordat je weer up & running bent. Maar onze directeur wilde het in twee dagen doen. Daarop hebben we een ‘wasstraat’ voor de laptops gemaakt en bij al onze vestigingen de systemen schoongemaakt. Ook zijn de back-ups teruggezet. We waren maandag voor 80 tot 90 procent weer operationeel. Onze medewerkers zijn continu op de hoogte gehouden. Zo hebben we snel kunnen schakelen en anticiperen op de situatie. Zondagavond hebben we via een webinar al onze 1.500 medewerkers extra geïnformeerd en geactiveerd.”De aanvallen van REvil versleutelde wereldwijd bij honderden bedrijven de data. Om die weer terug te krijgen, moesten veel bedrijven de portemonnee trekken. “Hoewel het doel van een cyberaanval doorgaans is dat er om losgeld wordt gevraagd, is het zover niet gekomen bij Hoppenbrouwers, dankzij het snelle handelen. Ook hebben de aanvallers geen kans gezien gegevens van de servers, zoals bestanden en/of contactgegevens van contactpersonen, te kopiëren of in te zien”, vertelt Klaassen.

Wijze lessen

In de nasleep van de REvil-aanvallen heeft Hoppen­brouwers veel wijze lessen geleerd. “We hebben in de toeleverketen van softwarebedrijven andere keuzes gemaakt na de evaluaties”, zegt Klaassen. “Ook maken we vaker back-ups en hebben we ervoor gekozen om bepaalde software uit te faseren.”Die laatste keuze licht hij nader toe: “Een aanval die wij over ons heen kregen noem je een supply chain attack. Het komt vanuit leveranciers jouw bedrijf binnen. Dat deel heb je niet zelf onder controle. Omdat we inmiddels zo’n digitale samenleving hebben, ben je wel genoodzaakt om updates te verwerken van allerhande softwarebedrijven. In de OT-wereld is dat net zo waar. Je bent dus sterk afhankelijk van je leveranciers qua cyberveiligheid. Je kunt zelf alles wel op orde hebben, maar je zet soms letterlijk voor andere partijen de deur open. Dat is voor ons een grote les geweest. Denk dus goed na of het cyberveiligheidsbeleid van leveranciers goed past bij jouw veiligheidsbeleid.

Wat je ook wil is de goede contacten hebben met de juiste partners op het vlak van cyber security. Zij weten wat de laatste ontwikkelingen zijn. Ook een cyber security-verzekering kan bedrijven goed helpen.”

Kwaadwillenden

Verder wil Klaassen tijdens zijn WoTS-lezing er op wijzen dat ransomware één probleem is, maar het verstoren van de samenleving wordt ook steeds meer een middel dat door kwaadwillenden wordt ingezet. “Denk aan aanvallen op de voedsel- of waterketen. De kans daarop wordt steeds reëler. Ook wil ik in mijn lezing duidelijk maken dat OT- en IT-systemen bijna niet meer te onderscheiden zijn op het gebied van cyberveiligheid. Je hebt verbindingen tussen de twee nodig om bijvoorbeeld de efficiency van de productiviteit te verbeteren. Bovendien heeft corona laten zien dat supply chains veel te lang worden, dus we moeten meer in de eigen omgeving maken. Oekraïne laat weer zien dat de economie geraakt kan worden. Dit alles zorgt voor nog veel meer connecties tussen IT en OT.”

“Omdat we inmiddels zo’n digitale samenleving hebben, ben je wel genoodzaakt om updates te verwerken van allerhande softwarebedrijven”

Wilt u deze lezingen of andere lezingen op het vlak van Industrial Cyber Security bijwonen? Registreer u kosteloos voor een bezoek aan de World of Technology & Science 2022.