De textielindustrie is beperkt in haar recyclingmogelijkheden. Huidige methoden vereisen schone, eenzijdige materiaalstromen. Maar echt post-consumer textielafval bevat 15 of meer vezeltypes, plus kleurstoffen, brandvertragers, knopen en ritsen. In Nederland wordt jaarlijks 215.000 ton textiel weggegooid, ongeveer 12 kg per persoon. Meer dan 50% daarvan belandt in de restafvalbak en wordt vervolgens verbrand.
Ondertussen worden de regels strenger. De herziene EUrichtlijn afvalbeheer verplicht uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) voor textiel vanaf 2028. De druk om oplossingen te vinden neemt dus toe.
Een oplossing is thermochemische recycling. Daarbij wordt textielafval verhit zonder zuurstof. Hierbij breken polymeerketens af in kleinere moleculen waarbij de temperatuur bepaalt welke producten er ontstaan.
Het proces gaat als volgt:
1. Versnipperen: textielafval wordt versnipperd
2. Invoeren: materiaal gaat een fluid bed-reactor in met hete zanddeeltjes (700…850 °C)
3. Krakken: polymeren breken binnen seconden af tot gassen
4. Reinigen: verontreinigingen worden in de gasfase afgevangen
5. Scheiding: producten worden gescheiden: synthesegas, olefinen, aromaten, methaan
Lees meer over thermochemische recycling.
De snelle route naar waardevolle chemicaliën
Traditionele vergassing zet alles om in synthesegas, koolmonoxide en waterstof. Deze basiscomponenten vereisen vervolgens uitgebreide verwerking om weer nuttige moleculen op te bouwen. Het thermochemische recyclingproces van TNO kiest een andere route. Door te werken op tussentemperaturen (700…850 °C) vangt de technologie waardevolle chemicaliën af voordat ze volledig afbreken.
Het resultaat is een veelzijdige mix van chemische bouwstenen: synthesegas voor methanol en brandstoffen, aromaten zoals benzeen voor nieuwe polyester, en olefinen die de basis vormen voor de meeste kunststoffen. Het proces produceert wel wat CO₂, voornamelijk uit de polyesterfractie, maar veel minder dan volledige verbranding. En cruciaal: de waardevolle koolstof wordt behouden in plaats van verloren te gaan.
Een belangrijke mijlpaal werd bereikt toen het team een halve liter algemene aromaten wist terug te winnen, waarvan 70% benzeen, uit een meerurenproef met echt textielafval. Naast wetenschap vroeg dit ook om praktische oplossingen. “We zijn gewend kleine, mooie pellets te maken die gemakkelijk onze reactor ingaan”, herinnert Carlos Mourao Vilela, scientist innovators bij TNO zich. “Textielafval is pluizig, het blokkeert de schroefdosering. We moesten eerst praktische uitdagingen oplossen. Maar zodra dat gelukt was, bewezen we dat het principe werkt.”
In plaats van betalen voor afval, het kunnen verkopen
De technologie creëert nieuwe mogelijkheden in het hele textielecosysteem. Voor sorteerders kan wat zij nu betalen om te laten verbranden, juist inkomsten opleveren. Momenteel betalen sorteerders ongeveer €0,28 per kilo voor verbranding, en het scheiden van de verschillende fracties kost bovendien veel arbeid.
Voor merken die te maken krijgen met EPR verplichtingen biedt dit een geloofwaardige circulaire oplossing. Voor chemische producenten biedt textielafval een alternatieve koolstofbron, nu de regelgeving rond fossiele grondstoffen strenger wordt.
Lees het hele verhaal plus meer achtergrondinformatie op de site van TNO
