Dat de energieprijzen inmiddels weer op het niveau van voor de oorlog in Oekraïne liggen, wil niet zeggen dat de energie-intensieve industrie daarvan profiteert, zo vertelt VEMW-directeur Hans Grünfeld in een uitzending van Nieuwsuur. De onzekerheden zijn volgens Grünfeld dan ook niet verdwenen.

Gas kost inmiddels zo’n 70-80 euro per MWh en dat is fors lager dan de 350 euro/MWh die in augustus vorig jaar werd aangetikt. Toch is de 70-80 euro nog altijd een veelvoud van de  15-25 euro/MWh die jarenlang als een gemiddelde gold.

Factor 4

“Het is goed nieuws dat de gasmarktprijzen gedaald zijn tot op een niveau van een jaar geleden, toen Rusland Oekraïne nog niet binnengevallen was”, vertelt Grünfeld. “Tegelijkertijd stel ik vast dat dit prijsniveau nog altijd een factor 4 hoger is dan het prijsniveau van twee jaar geleden. De liquiditeit van de markt is relatief laag en de volatiliteit juist hoog. De markt is zeer gevoelig voor uitschieters en incidenten als het gaat om de weersverwachtingen, de geo-politieke ontwikkelingen en economische ontwikkelingen in andere regio’s (Azië, Amerika). Veel bedrijven in de energie- (en kapitaals-)intensieve industrie kunnen nog nauwelijks profiteren van de korte termijn gasprijsontwikkelingen, bijvoorbeeld door hun inkoop- (grondstoffen w.o. energie) en verkoopkoppeling (producten) t.b.v. risicobeheersing.”

Acuut

“Uit een inventarisatie in september 2022 bleek dat ongeveer driekwart van de VEMW-leden nog niet volledig blootgesteld was aan de hogere energie marktprijzen”, vervolgt Grünfeld. “In 2023 of 2024 moeten zij voor – een deel van – hun portfolio een nieuwe leveringsovereenkomst aangaan met bijgevolg hogere kosten. Naast de onzekerheden zijn er ook zorgen. Zo is nog steeds niet vastgesteld welke bedrijven  – en onder welke condities – afgeschakeld gaan worden in geval van een acuut leveringszekerheidsissue. En waar de Europese energieministers kiezen voor invoering van een Europees prijsplafond om te voorkomen dat lidstaten tegen elkaar gaan opbieden om toch maar in gas te kunnen voorzien, leidt zo’n maatregel tot een verstoring van de gasmarkt. Het risico van zo’n politiek gedreven maatregel, naast een mogelijk negatief effect op de leveringszekerheid, is dat gasverbruikers niet langer beschikken over een betrouwbare marktreferentie (vraag-aanbod), het vertrouwen in die markt verliezen, en hun risicomanagement niet goed kunnen uitvoeren. Daarmee worden de onzekerheden en zorgen van de gasverbruikers niet weggenomen.”

Aanlandingscapaciteit

Afgelopen jaar werd in Nederland hard gewerkt aan het vullen van de gasreserves. Daarnaast werd de aanlandingscapaciteit voor LNG bijna verdubbeld naar 24 miljard kuub per jaar. Tegelijkertijd werd er fors minder gas verbruikt: in de energie-intensieve industrie werd er 30 procent minder gas verbruikt dan in 2021. Die reductie werd gerealiseerd door het terugregelen van productieprocessen (productieverlies), maar ook door fuel switches, het inzetten van restgassen, elektrificatie en import van bepaalde grondstoffen die normaliter in Nederland worden geproduceerd.

Op donderdag 12 januari a.s. organiseert VEMW een webinar over de energiecrisis voor haar leden.