Shell Pernis levert als eerste restwarmte aan huishoudens

“Shell Pernis heeft de eerste raffinaderij in Nederland die restwarmte levert aan huishoudens.”Dat zegt Marc Zwart, Energy & Utility Technology Manager bij Shell Pernis. “Ons team houdt zich bezig met het ondersteunen van operatie op het gebied van utilities, dus bijvoorbeeld de stoom- en elektriciteitsproductie, maar ook met verbetering van energie-efficiëncy en CO2-besparing. Bovendien gaan we over contracten voor energie en CO2.”

De restwarmte uit de raffinaderij in Pernis wordt ingezet om Rotterdamse huishoudens te verwarmen. Zwart: “Ja, dat klopt. We zijn als raffinaderij al heel lang bezig om de mogelijkheid te onderzoeken vrijgekomen warmte elders in te zetten. Ik heb zelfs nog een studie liggen die al in 1999 is gemaakt. Ik heb me laten vertellen dat eerder ook nog wel onderzoek is gedaan. Het was echter nooit haalbaar.”

Nu leek dat anders te liggen en dat had meerdere redenen. Zwart: “Het belangrijkst is dat er al een netwerk ligt naar de stad. De warmte daarvoor komt onder meer van de AVR die verderop in de Botlek zit en die leidingen lopen vrijwel langs de raffinaderij op weg naar de stad. Het ligt wel aan de andere kant van de A15 maar dus niet ver weg. In 2014 zijn we opnieuw gaan onderzoeken. Voordeel nu is dat we niet meer de enige leverancier zouden zijn. Dit bood mogelijkheden om een wat eenvoudiger systeem te realiseren. We hebben ons bovendien niet langer gefocussed op de allergrootste bron, maar vooral gekeken naar een bron met een fatsoenlijke omvang die ook technisch zo simpel mogelijk is. Zodat er geen exotische materialen nodig zijn en dat is gelukt. Daar zijn we de afgelopen vier jaar me bezig geweest omdat zowel technisch te ontwikkelen als contractueel vast te leggen.”

Het gaat dus om leveren van warmte. Zwart: “Ja, wat we doen is, we nemen het warme water op wat uit de stad komt dat is gebruikt in radiatoren. Dat warmen we opnieuw op en dan kan het weer terug de stad in. De projectontwikkeling loopt al een tijd. Nu gaan we daadwerkelijk warmte leveren.”

Hoe gaat het proces precies in zijn werk? Hoe warmt Shell dat water op? “We hebben een hydrocracker, een fabriek  waar diesel wordt gemaakt”, zegt Zwart. “Daar hebben we op een aantal plekken luchtkoelers staan. Daar worden productstromen afgekoeld met ventilatoren. En die warmte die gaat dus onbenut naar de lucht. Die warmte gooien we weg. Maar het moet gekoeld worden omdat het proces dat eist. We hebben nu warmtewisselaars ingebouwd waarmee je die warmte er alsnog uithaalt en daarmee warm je water op.”

Gaat dat succesvol? Zwart: “Naar tevredenheid. Ja. We zijn nu aan het opstarten er zijn nog in de  beginfase. Maar als je terugkijkt, wat we allemaal samen hebben aangebracht, durf ik het zeker een succes te noemen. Het was niet alleen dat wij een installatie moesten bouwen, maar er moest ook 2,5 kilometer leiding worden aangelegd vanaf ons hek tot aan het bestaande warmtenet, dat is best een knap staaltje. Kijk, het ligt hier nogal vol met leidingen voor van alles. Niet alleen de waterzuivering kom je tegen, maar ook het koelwaterstation dat nooit uit bedrijf mag gaan. Dus daar is onderdoor geboord. Dat hebben we allemaal  toch mooi met elkaar kunnen doen.”

Het heeft een hoop geld gekost, maar het interessante is wel dat het haalbare kaart was en dan ook nog zonder subsidie. Moeten de huishoudens  voor de warmte betalen? “We verkopen niet direct aan bewoners, we verkopen het aan Warmtebedrijf Rotterdam. Dat is eigenlijk een handelaar in warmte. Zij leveren weer aan Nuon en Eneco.”

Shell Pernis levert genoeg warmte voor 16.000 Rotterdamse huishoudens, klopt dat? “Het uiteindelijke plan is om een veel omvangrijker net aan te legen, dat helemaal tot Leiden zou kunnen gaan. Daar heb je wel veel warmtebronnen nodig van partijen zoals wij. Het is dus niet uit ontwikkeld, alleen wij gaan in principe niet over het net. Wij zijn de bron en wat wij wel aan het doen zijn is kijken of we nog meer warmte kunnen leveren. Of er nog meer installaties zijn waar je op een haalbare manier restwarmte uit kunt halen.”